Oral Mukoza Hastalıkları
Oral Mukoza Hastalıkları
Oral mukoza hastalıkları; ağız içindeki yumuşak dokuları (yanak içi, dudak içi, dil, damak ve dişeti) etkileyen, yaralar, kabarcıklar, renk değişiklikleri ve ağrı gibi belirtilerle ortaya çıkan geniş bir hastalık grubudur.
Aftöz Stomatit (Aft)
Ağız içinde tekrarlayan, küçük, ağrılı ülserlerle karakterizedir. Stres, vitamin eksiklikleri, travma ve hormonal değişikliklerle ilişkili olabilir. Genellikle kendiliğinden iyileşir.
Oral Liken Planus
Otoimmün bir hastalıktır. Ağız içinde beyaz ağ benzeri çizgilenmeler, kızarıklık veya ağrılı yaralar görülebilir. Kronik seyirlidir ve düzenli takip gerektirir.
Oral Candidiyazis (Pamukçuk)
Candida mantarının aşırı çoğalmasıyla oluşur. Beyaz plaklar, yanma ve tat değişikliği ile seyreder. Antibiyotik kullanımı, diyabet ve bağışıklık zayıflığı risk faktörlerindendir.
Herpes Simpleks Enfeksiyonu
HSV virüsü ile oluşur. Dudak çevresi veya ağız mukozasında ağrılı, içi su dolu kabarcıklar ortaya çıkar. Tekrarlayıcıdır ve antiviral tedavi uygulanabilir.
Behçet Hastalığı
Ağız içinde tekrarlayan aftlarla karakterizedir. Göz, deri ve eklemler gibi diğer organları da tutabilir. Sistemik değerlendirme gerektirir.
Travmatik Ülserler
Ağız içine darbe, yanak ve dil ısırma veya sert yiyeceklerle oluşabilir. Genellikle kısa sürede iyileşir; uzayan lezyonlarda muayene önerilir.
Pemfigus Vulgaris
Otoimmün, nadir fakat ciddi seyredebilen bir hastalıktır. Ağız içinde kolay açılan ağrılı kabarcıklar ve ülserlerle başlar. Deriyi de tutabilir. Genellikle uzun süreli immünsüpresif tedavi gerektirir.
Pemfigoid
Pemfigus vulgarise göre daha yüzeyel, gergin kabarcıklar ve ağız içinde yaralarla seyreden otoimmün bir hastalıktır. Tedavisinde kortikosteroidler ve immünmodülatör ilaçlar kullanılabilir.
Lupus Eritematozus (Ağız Tutulumu)
Sistemik lupus hastalarında ağız içinde kırmızı plaklar, ülserler ve beyaz çizgilenmeler görülebilir. Fotosensitivite ile ilişkili olabilir. Sistemik değerlendirme önemlidir.
Eritema Multiforme
Ağız içi ve ciltte ani başlayan kırmızı lekeler, kabarcıklar ve ağrılı ülserlerle seyredebilir. Enfeksiyonlar veya ilaç reaksiyonları tetikleyici olabilir.
Belirtiler
– Ağrılı yaralar
– Beyaz/kırmızı plaklar
– Yanma hissi
– Beslenme güçlüğü
– Ağız kokusu
– Kanama
Tanı
Tanı genellikle muayene ile konur. Gerekirse kan testleri, kültür veya biyopsi yapılabilir.
Tedavi
– Antiseptik gargaralar
– Topikal kortikosteroidler
– Antifungal tedaviler
– Antiviral tedaviler
– Vitamin-mineral takviyesi
– İmmünmodülatör tedaviler
– Sistemik tedaviler
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
– Lezyonlar 2 haftadan uzun sürüyorsa
– Sık tekrarlıyorsa
– Şiddetli ağrı varsa
– Yutma güçlüğü varsa
– Açıklanamayan kilo kaybı eşlik ediyorsa